Wpływ wyroku TSUE na spory o WIBOR, zawiadomienia przeciwko TV Republika oraz śledztwo w sprawie Polskiej Fundacji Narodowej

Fakty

Spory sądowe dotyczące wskaźnika WIBOR

W związku z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) z 12 lutego 2026 r. (sygn. C-471/24), polskie sądy zaczęły zmieniać podejście do spraw dotyczących klauzul opartych na wskaźniku WIBOR. Analiza orzeczeń opublikowanych we wrześniu 2026 r. wskazuje na następujące tendencje:

Rozstrzygnięcia TSUE: Trybunał rozdzielił trzy kluczowe kwestie:
1. Klauzule zmiennego oprocentowania mogą podlegać kontroli na podstawie dyrektywy 93/13/EWG, jednak samo istnienie rozporządzenia BMR nie przesądza o ich nieuczciwości.
2. Obowiązek informacyjny kredytodawcy dotyczy zasad ustalania oprocentowania i jego skutków ekonomicznych, natomiast za udostępnianie metodologii opracowywania wskaźnika odpowiada jego administrator.
3. Udział banków w przekazywaniu danych oraz wykorzystanie danych niepochodzących wyłącznie z rzeczywistych transakcji nie czyni klauzuli nieuczciwą, o ile wskaźnik był zgodny z BMR w momencie zawarcia umowy.
Orzecznictwo krajowe (wrzesień 2026):
- Sąd Okręgowy w Łodzi (II C 528/26) oraz Sąd Okręgowy w Warszawie (I C 350/19) uznały, że banki nie mają uprawnień do arbitralnego kształtowania wskaźnika WIBOR, który jest czynnikiem zewnętrznym.
- Sąd Rejonowy w Toruniu (I C 1360/25) oraz Sąd Apelacyjny w Lublinie (I ACa 989/25) stwierdziły, że bank nie ma obowiązku szczegółowego wyjaśniania konsumentowi mechanizmu określania stawki WIBOR, lecz jedynie zasad wpływu wskaźnika na wysokość raty.
- Sąd Rejonowy w Koninie (V GC 659/22) wydał wyrok niekorzystny dla banku w sprawie umowy leasingu, wskazując na wadliwą konstrukcję samej umowy (brak zasad aktualizacji oprocentowania i sposobu liczenia rat), a nie na wadliwość samego wskaźnika WIBOR.

Zawiadomienia przeciwko TV Republika i Tomaszowi Sakiewiczowi

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji, Marcin Kierwiński, złożył zawiadomienia do prokuratury przeciwko Telewizji Republika, jej prezesowi Tomaszowi Sakiewiczowi oraz części dziennikarzy tej stacji.

Przyczyna: Zarzuty dotyczą znieważania policjantów, obrażania munduru oraz rozpowszechniania dezinformacji w materiałach dotyczących protestów pod Trybunałem Konstytucyjnym.
Kontekst: W TV Republika pojawiły się określenia nazywające policjantów „patologią” oraz sugestie o „prowokacji służb Tuska”.
Wydarzenia pod TK: Doszło do starć z policją, w tym do podpalenia barykady przez Macieja Berka oraz zatrzymań osób z opozycji. W jednej z interwencji zatrzymano Piotra W. za znieważenie policjanta i naruszenie jego nietykalności. Sąd nie zastosował wobec niego tymczasowego aresztowania.

Śledztwo w sprawie Polskiej Fundacji Narodowej (PFN)

Prokuratura Regionalna w Rzeszowie prowadzi śledztwo dotyczące finansowania kampanii „Sprawiedliwe sądy” przez Polską Fundację Narodową.

Osoby wezwane: Beata Szydło i Mateusz Morawiecki zostali wezwani do prokuratury w charakterze świadków. Beata Szydło była wzywana już wcześniej, lecz nie stawiła się na przesłuchanie.
Zabezpieczenia majątkowe: Prokurator zabezpieczył mienie o wartości 8,4 mln zł, z czego 4,6 mln zł stanowi majątek Anny P. i Piotra M. (byłych współpracowników Beaty Szydło i twórców spółki Solvere), którzy zostali zatrzymani przez CBA 23 września.
Przedmiot sporu: Kampania „Sprawiedliwe sądy” z 2017 r. polegała na rozmieszczaniu banerów sugerujących bezkarność sędziów. Warszawski Sąd Rejonowy ocenił te działania jako niezgodne z celem statutowym PFN (promowanie i ochrona wizerunku RP).

Stanowiska i wersje

Spór o WIBOR

Kredytobiorcy: Podnosili argumenty o nieuczciwości klauzul ze względu na sposób wyznaczania wskaźnika (dane niepochodzące z rzeczywistych transakcji) oraz brak przejrzystości metodologii.
Banki: Argumentują, że WIBOR jest wskaźnikiem zewnętrznym, a ich rola ogranicza się do przekazywania danych, co nie daje im prawa do arbitralnego ustalania odsetek.

Interwencje pod Trybunałem Konstytucyjnym

MSWiA i Policja: Minister Marcin Kierwiński oraz Komendant Główny Policji Marek Boroń bronią działań funkcjonariuszy, uznając je za niezbędne dla bezpieczeństwa i godności formacji.
TV Republika: Przedstawia interwencje policji jako prowokacje lub działania o charakterze patologicznym.
Pełnomocniczka Piotra W.: Twierdzi, że podczas zatrzymania doszło do przekroczenia uprawnień przez funkcjonariuszy.

Rozbieżności i braki

Śledztwo PFN: Prokuratura Regionalna w Rzeszowie nie potwierdziła ani nie zdementowała oficjalnie doniesień medialnych o wezwaniu byłych premierów do prokuratury, odpowiadając na zapytania w sposób wymijający.
Statystyki WIBOR: Analiza orzecznictwa opiera się na próbce pięciu wyroków z września 2026 r., co nie stanowi pełnej statystyki spraw rozpoznawanych w Polsce.

Źródła

Szydło i Morawiecki idą do prokuratury. Afera za 4,6 mln zł dopada byłych premierów — naTemat — 2026-10-19 18:53
Republika i Sakiewicz mogą się doigrać. Kierwiński złożył zawiadomienie do prokuratury — naTemat — 2026-10-20 16:47
Marcin Bartczak, Marek Trzos-Rastawiecki: WIBOR przed polskimi sądami. Krajobraz po wyroku TSUE — Rzeczpospolita — 2026-10-20 18:29

Treść wygenerowana na podstawie publicznych źródeł.